Sayı : 430   **
Ribat Dergisi Aralık 2016

Kur'an'dan Hayata

Prof. Dr. Ali Akpınar

Ayetleri Fark Ederek Okumalı

  • 05 Nisan 2018
  • 393 Görüntülenme
  • 424. Sayı / 2018 Nİsan
Yazıyı Dinle
0:00
0:00
Yazarın Diğer Yazıları
Prof. Dr. Ali Akpınar
Tüm Yazı Arşivi



Ayet sayısı konusundafarklı rakamlar telaffuz edilmiştir. Bu, besmelenin her bir surenin ilk ayeti sayılıp sayılmaması, bazı sure başlarında bulunan hece harflerinin müstakil bir ayet sayılıp sayılmaması ve bazı ayetlerin bir yahut birden fazla ayet sayılması gibi sebeplerden kaynaklanır. Elimizdeki ayet numaralı Mushaflardaki ayet sayısı 6236’dır. Daha çok ayetlerinin konulu tasnifiyle elde edilen 6666 rakamı kolay ezberlendiği için meşhur olmuştur.

 

Her Kur’an cümlesi; gerçeği açıklayan, Yüce Yaratıcının varlığına, birliğine ve erişilmez kudretine işaret eden delillerdir. Kur’an’ın her bir ayeti okunup anlaşıldıkça eşyanın hakikati daha iyi anlaşılır, O’na giden yolda mesafe kat edilir ve O’na bir adım daha yaklaşılmış olur.

 

Kur’an, ayetleri birbirinin kardeşi ilan eder ve şöyle der:Onlara gösterdiğimiz her bir ayet (mucize) kardeşinden daha büyüktü.” (Zuhruf, 43/48)Ayetler birbirlerinin kardeşleridir. Her biri farklı özellik ve güzelliklere sahiptir. Onlara muhatap olanların hepsine ihtiyacı ve hepsinden alacağı şeyler vardır. Kardeşlik; birbirini anlamayı, birbiriyle iletişim içerisinde olmayı, birbirine destek olmayı, birbiriyle uyumlu olmayı, birbirine muhalif olmamayı gerektirir.

 

Ayet; sözlükte bir şeyin ve bir amacın mevcudiyetini gösteren alamet, bir şeyin iç yüzü, delil, nişane, ibret, işaret, ibret, mucize gibi anlamlara gelir. Çoğulu âyât ve ây gelir. Kur’an’da tekil ve çoğul olarak 382 defa geçer. Bu kullanımlarda delil, mucize, Kur’an’ın tamamı yahut bir kısmı, kıyamet alametleri için kullanılmıştır.

Hadislerde aynı manalarda kullanılırken mesela meşhur hadislerde güneş ve ay Allah’ın ayetlerinden sayılmış (Buhârî, “Bedü’l-halk”, 88) güneşin batıdan doğması kıyamet alametlerinden sayılmıştır. (Müslim, “Fiten”, 39-41)

Mutlak anlamda ayet fiilî/kevnî/tekvînî/ilmî ve kavlî/teşriî/lafzî/tenzîlî/vahyî ayetler olmak üzere iki grupta değerlendirilmiştir. Bunlardan ilki Kâinatta Yüce Yaratıcının varlığına delalet eden sayısız ayetlerdir. İkincisi ise Peygamberlere indirilen ilahî mesajların tamamı için kullanılmıştır. Kur’an ayetleri muhkem (manası belirgin)/müteşâbih (birkaç manaya gelebilen), mücmel/mübeyyen/müfesser(açıklanmaya muhtaç) ayetler gibi kısımlara ayrılmıştır.

Yine Kur’an ayetleri indiği yere göre Mekkî (Hicretten önce inen)-Medenî (Hicretten sonra inen); arzî (arzda inen),-semâvî (gökte inen); indiği zamana göre şitâî(kışın inen)-sayfî (yazın inen), hazarî-seferî (hazarda-seferde inen), nehârî (gündüz inen)-leylî (gece inen) gibi isimlerle anılmıştır.

Kur’an’ın en kısa ayetleri Yâsîn, er-Rahmân, Müdhâmmetân, Sümme nazara, Ve’l-fecr, Ve’d-duhâ, Ve’l-asr gibi cümlelerdir. Alak suresi ilk beş ayeti, ilk inen ayetlerden; Fatiha suresi ilk inen surelerden sayılırken, Mâide 3, Nasr suresi ayetleri, Nisâ 176, Tevbe 128-129 ve Bakara suresi 281. Ayetler son inen ayetler olarak gösterilmiştir.

Ayet sayısı konusunda da farklı rakamlar telaffuz edilmiştir. Bu, besmelenin her bir surenin ilk ayeti sayılıp sayılmaması, bazı sure başlarında bulunan hece harflerinin müstakil bir ayet sayılıp sayılmaması ve bazı ayetlerin bir yahut birden fazla ayet sayılması gibi sebeplerden kaynaklanır. Elimizdeki ayet numaralı Mushaflardaki ayet sayısı 6236’dır. Daha çok ayetlerinin konulu tasnifiyle elde edilen 6666 rakamı kolay ezberlendiği için meşhur olmuştur.

İki ayeti ayırdığı için ayetlerin son harfine fâsıla denir. “Andolsun ki Kur’an’ı öğüt olsun diye kolaylaştırdık, var mı öğüt alan”(Kamer, 54/17, 22, 32, 40)ayeti 4 kere;Benim azabım ve uyarım nasılmış” (Kamer, 54/ 16, 18, 21, 30) 4 kere; “o gün yalanlayanların vay haline”ayetiMürselâtsuresinde 10 kere;“Öyle iken Rabbinizin hangi nimetini yalanlarsınız”ayeti Rahman suresinde 31 kere tekrar edilmiştir.(Y. Şevki Yavuz-A. Çetin, ‘Âyet’, DİA, IV, 242-244) Aslında bu tekrarların her biri bulundukları yerde çok önemli ve ayrı hikmet ve mesajlar içerirler.

Allah’ın Ayetleri Birbirinin Kardeşidir.

İnsan ayetlerle kuşatılmıştır. Kâinat kitabının hemen her satırı onun için ibret verici, uyarıcı, yol gösterici birer ayettir. Bunun yanında kutsal Kitap ayetleri benzer şekilde onu uyarmaya, onu doğru yolda tutmaya, saptığında yeniden doğru yola getirmeye devam etmiştir. Bunların hepsi aynı kaynaktan, benzer amaçlar için gelen ayetlerdir. Bu ayetler ister cümleler halinde olsun, ister olaylar şeklinde görülsün; hepsi Yüce Allah’tan gelen, O’nun varlığına delalet eden ayetlerdir. İster hissî olsun, ister manevî olsun; O’nun erişilmez kudretini haykıran ayetlerdir.

Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız

424. Sayı Nİsan 2018