YaÅŸama(ya) Dair
Empatinin İslam literatüründeki karşılığı sayılabilecek hatta onu daha da aşan kavram isa'r dır. Bu kavramın içeriğinde kişinin Müslüman kardeşini kendisinin yerine koymaktan daha öte; kişinin Müslüman kardeşini öncelemesi, kardeşini kendisine tercih etmesi, bu konuda menfaat beklemeden Allah'ın rızasını gözeterek gayret ve çaba sarf etmesi gibi ince bir inanç ve düşünce yatmaktadır.
"Empati" ile yaşamak, mümin kardeşine "isa'r" ile muamelede bulunmak; mümin olmanın ve mümin kalabilmenin temel şartı olarak karşımıza çıkmaktadır.İnsanlar arasında sevgi ve muhabbetin yerleşmesine gayri ahlaki düşünce ve eylemlerin ortadan kalkmasına vesile olacaktır. İnsanların birbirlerini daha iyi anlamalarına katkı sunacak düşmanlık ve dargınlıkların azalmasını sağlayacaktır.
İnsan sosyal bir varlıktır. Toplum içerisinde yaşamaya meyilli bir tabiatta yaratılmıştır. Kişinin anne ve babası, eşi, çocukları, akrabaları, komşuları, çalışma arkadaşları, çarşı ve pazardaki kişiler yaşama zorunluluğu olduğu kişilerdir. Bu zorunluluk, bazı dini ve hukuki sorumluluklar ile dikkat edilmesi gereken ahlak esaslarını da beraberinde getirmektedir. Kişi bu sorumluluklarını yerine getirdiği ölçüde hem kendisi mutlu olmakta hem de yaşadığı toplumu huzurlu bir toplum haline getirebilmektedir.
İslam'ın yaratılmışlara ve canlılara bakışı diğer düşünce sistemlerine göre farklıdır. İslam, canlılara hem insani hem de ahlaki perspektifle bakmakta olayları ve çevresindekileri buna göre değerlendirmektedir. İnsanlara da canlılar arasında daha farklı olmaları sebebiyle ayrı bir değer verirken insani olarak sorumluluklarının sınırlarını da belirlemektedir. İnsanlar içerisinde bütün farklılıklarına rağmen Müslümanları kardeş kılmakta onlarla olan hak ve sorumlulukları da daha özel ve güzel bir şekilde düzenlemektedir. Bu durum örf ve adetlerin, ahlaki davranışların temel referanslarını oluşturmakta uygulama da bu ilke ve esaslar çerçevesinde şekillenmektedir.
Fransızca bir kelime olan empati; bir insanın kendisini başkalarının yerine koyarak onu ve durumunu anlamaya çalışması demektir. Empati vicdani ve ahlaki bir eylemdir doğuştan gelir. Bazıları bunu en güzel şekilde kullanır bazıları da çıkar ve menfaatleri gereği ihmal edebilir. Ancak İslam'ın konuya yaklaşımı yalnızca vicdani ve ahlaki değildir.
Empatinin İslam literatüründeki karşılığı sayılabilecek hatta onu daha da aşan kavram isa'r dır. Bu kavramın içeriğinde kişinin Müslüman kardeşini kendisinin yerine koymaktan daha öte; kişinin Müslüman kardeşini öncelemesi, kardeşini kendisine tercih etmesi, bu konuda menfaat beklemeden Allah'ın rızasını gözeterek gayret ve çaba sarf etmesi gibi ince bir inanç ve düşünce yatmaktadır. Empati denen vicdani ve ahlaki eylem, İslam ile daha da anlamlı bir hale gelmektedir.
Empati ve isa'r kavramlarını daha da kapsayıcı olan kavram ise ihsandır
Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız
