Sayı : 525
Eylül 2026/ Konu "Manevi Hastalıklar; Kibir ve Riya"
Allah'a İman Konusunda Toplumun Sıkıntısı Büyük
Abdullah Büyük
Herhangi bir afette, depremde, selde, kazada Allah'ı hatırlayıp, Allah'tan medet umup, daha sonra hayatına (siyasi-içtimai-hukuki-iktisadi vs.) Allah'ı, yani O'nun ölçülerini, kurallarını, hükümlerini hesaba katmayan, bunun ötesinde onları çağların ötesine havale eden bir insanın ??Elhamdülillah ben de Müslümanım" sözünü Kur'an'ın hangi ölçüsünde, hangi terazisinde tartarak o inancı, o kimliği kabul edebilirsiniz.
Abdullah Büyük
Herhangi bir afette, depremde, selde, kazada Allah'ı hatırlayıp, Allah'tan medet umup, daha sonra hayatına (siyasi-içtimai-hukuki-iktisadi vs.) Allah'ı, yani O'nun ölçülerini, kurallarını, hükümlerini hesaba katmayan, bunun ötesinde onları çağların ötesine havale eden bir insanın ??Elhamdülillah ben de Müslümanım" sözünü Kur'an'ın hangi ölçüsünde, hangi terazisinde tartarak o inancı, o kimliği kabul edebilirsiniz.
-
Bu proje, ebeveynlerin kendi gerçekleştiremedikleri hayalleri, narsistik beklentileri ve başarı odaklı vizyonları çocuk üzerinden somutlaştırma çabasıdır. Kelime anlamı itibarıyla "zihin gücüyle arzuları var etmek" manasına gelen manifest, çocuk eğitimine uyarlandığında; ebeveynin zihnindeki "mükemmel çocuk" imajını, evladının fıtri kodlarını, özgün yeteneklerini ve şahsiyetini hiçe sayarak zorla dış dünyaya dayatması anlamına gelir.... -
Riya, insanı insanların alkışına muhtaç eder; kibir ise onu insanların üzerinde görmeye sevk eder. Riya ile insan, başkalarının gözünde büyümek ister; kibir ile kendi gözünde büyür. Birincisi gösterme hastalığı, ikincisi kendini görme hastalığıdır. Her ikisinin de merkezinde Allah değil, nefis vardır.... -
Kibirli kimseler, hakkı, hakikati, doğruyu ve gerçeği kabul etmezler. Onlar, tek doğru ve gerçeğin sadece kendi düşünceleri, sözleri ve davranışları olduğuna inanırlar. Bu nedenle istişare de etmezler. Her zaman kendilerini haklı görürler. Övülmeyi, takdir edilmeyi, alkışlanmayı çok severler.... -
Atomize olduk... İnsanın insandan kaçışına tanıklık ediyoruz. Metropollerde, üniversite yerleşkelerinde, varoşlarda, büyük kalabalıklar içinde insanın hazin yalnızlığını yaşıyoruz hem de yapayalnız... Tek başına olmanın yalnızlığı, ezikliği, acısı insanın dengesini sarsıyor. Sorunlarını çözmekte çaresiz ve aciz... Yalnız insan gergin, yorgun, öfkeli, agresif ve umutsuz... Gönüller arasındaki mesafeler büyüyor. Mahalle, komşuluk, kardeşlik hasarlı.... -
Kibir ve riya, insanın inanç, ibadet ve ahlaki hasletlerini ifsat eden insanı ahsen-i takvim derecesinden esfel-i safilin derekesine indiren ruhi bir hastalıktır. İnsanı inkârcı ve münafık, egoist ve zalim yapabilmekte, insanın dünyada fıtratının bozulmasına ve ahirette kötü sonla karşılaşmasına sebep olabilmektedir. "Kalplerinde hastalık olanlara gelince, bu onların (manevi) kirlerine kir katmıştır ve onlar inkârcı olarak ölüp gitmişlerdir." (Tövbe, 9/125)... -
Kur'an'a göre insanın değeri mal, makam ve şöhretle değil; imanının derinliği, niyetinin samimiyeti ve Rabbine bağlılığıyla ölçülür. Müminin en büyük sermayesi temiz bir kalptir. İslâm ahlakı, insanın önce iç dünyasını güzelleştirmeyi amaçlar. Kibir ve riya ise kalbin istikametini bozan, kulluğun özünü zedeleyen ve insanın manevî hayatını içten içe kemiren ölümcül virüslerdir.... -
Sürekli sonra yaparım diyen kişinin iç dünyası ertelenen başlangıçların mezarlığı gibidir. Orada nice yazılmamış mektuplar, başlanmamış kitaplar, sporlar, diyetler ve güzel niyetler gömülüdür... Her şey bir yarının ötesine, bir meçhule ertelenmiştir. Ve o yarın maalesef ki, bir türlü gelmez. Kendine geç kalıp, hayatı kaçıran bu insanın "Yarın yaparım diyenler helâk oldu." ihtarıyla silkinip "En iyi iş, bitmiş iştir." düsturuna sarılması gerekir.... -
Kendini diğer varlıklardan, diğer insanlardan üstün görme, dolayısıyla her şeyin sadece kendisi için var olduğunu zannetme, kendini her şeyin amacı olarak görme ve kabul etme eğilimi ise modern psikolojide egosantrizm olarak tarif ediyor. Bu duygular, hem insanın kendi psikolojisini alt üst eden, bozan, aynı zamanda da toplum içerisinde yaşayan insanın, toplumun huzurunu, toplumun bir arada yaşama anlayışını bozan bir hastalıklı durumdur. Ahlaki bir virüstür.... -
Yapay zekâ cevap veren sistemden, iş yapan sisteme dönüşmektedir. Bu değişim ekonomiyi de değiştirecektir. Çünkü bir yapay zekâ yalnızca bilgi veriyorsa bir araçtır. Ama araştırıyor, karşılaştırıyor, raporluyor, yazılım geliştiriyor ve süreç yürütüyorsa artık doğrudan üretim kapasitesinin bir parçasıdır. İnsanlık ilk defa zekâyı ölçeklendiriyor.... -
İnsan. Akıl ve konuşma yeteneği ile donatılmış ve düşünme özelliği ile olayların iç yüzünü anlama gücü elde etmiş bir varlık. İnsan. Seçilmiş ve kıymetli kılınmış. İnsan. İlahi ruhtan üflenmiş. İnsan. Kâinattaki her şey emrine amade kılınmış. Sadece inanması ve inanmış olarak kulluk etmesi dilenmiş. Sadece kulluk. İnsan/İbrahim. Yaratılanı düşündü. Yaratılanı düşünerek yol aldı. ... -
Mevcut haliyle Mekke Anlaşması'nı NATO ile bire bir kıyaslamak teknik olarak da isabetli değil. NATO, kendi karargâhı, komuta yapısı ve daimî askeri personeliyle otuz küsur üyeli bir teşkilat mahiyeti taşırken, Mekke Anlaşması üç ülke arasında imzalanmış bir ittifak anlaşması niteliği taşıyor. Anlaşmanın temel maddesi, üye ülkelerden birine yönelik bir silahlı saldırının diğer iki ülkeye de yapılmış sayılacağı ilkesine dayanıyor.... -
Kibirli kişilerde en belirgin özellik, iletişimde tek yönlülük olmasıdır ki buna iletişim değil, ileti göndermek deriz; ileti bombardımanı olarak da ifade edilebilir. Sürekli kendisi konuşur, anlatır, ama asla dinlemez; çünkü karşısındaki kişi ona göre yalnızca onu dinlemelidir, söz hakkı yoktur, söz söyleyecek kapasitede de değildir.... -
El-Hâfiız; Hiçbir şeyi unutmayan, her şeyi ilminde tutan, ezberleyen, unutmayı ortadan kaldıran, yarattıklarını, din ve dünya işlerinde tehlikelerden muhafaza eden, insanlara rahmeti gereği göndermiş olduğu kitabı ve dinini koruyan, peygamberlerini ve inananları/veli kullarını koruyan, her şeyi görüp gözeten, kontrol altına alan, hayır ve şer olarak kullarının bütün yaptıklarını kayıt altına alan, kendisinden hiçbir şey gizli olmayan.... -
Tarafların şahitler huzurunda irade beyanında bulunmalarına rağmen ailelerinden ve yakın çevrelerinden gizleyerek yaptıkları akit, gizli nikâh olarak adlandırılır. Böyle bir akit, nikâhta bulunması gereken aleniyet niteliğini taşımadığından dinin nikâh ile ilgili genel ilkelerine aykırıdır. Sadece iki şahidin bildiği bir nikâh akdinin alenî olduğu söylenemeyeceğinden tarafların ailelerinin ve yakın akrabalarının muttali olmadığı bir akit gizli nikâh olmaktan çıkmaz....