Sayı : 526   **
Ribat Dergisi Aralık 2016

Satırdan Sadra

Adil Akkoyunlu

İnsanı Doğru Yoldan Ayıran Herkes Her Şey Şeytandır

  • 03 Nisan 2026
  • 277 Görüntülenme
  • 520. Sayı / 2026 Nisan



İnsanlar, bilimde ilerleyip modernleşip tekniği ve fenni kullandıkça, şeytanlar da doğru yoldan saptırmak için aynı teknik araçları insanların aleyhine kullanıyorlar. Şeytan, insanın sınavıdır. Dersini iyi çalışanlar (muttakiler) başarılı olurlar. Gaflet edenler, şeytana kulak verenler, sınıf geçemez. Dersimizin adı vahiydir. Örneğimiz, öğretmenimiz: Peygamber (sav). Şeytan, Kur’an’ı umursamayıp ölü gözlerle bakanlara musallat oluyor.

 

 

 

 

Bir işe başlarken; “Euzu billahi - mine’ş şeytani’r racim. (Taşlanmış, kovulmuş olan şeytandan, Allah’a sığınırım.)” diyoruz. Bu sözü çok önemsiyoruz. Çünkü şeytanlar, Allah ile aramıza girip bizi Allah’tan (O’nun rızasından) uzaklaştırmak isterler. Peygamberin yolunu terk edip kendisinin adımlarına uymamızı arzu ederler.

Rabbimiz, şeytanlara aldanmamaları için uyarıyor kullarını: “Ne zaman şeytan seni kötü bir düşünce (vesvese, kışkırtma) ile dürterse (seni Allah yolundan alı koymak isterse) hemen Allah'a sığın. O, işitendir, bilendir.” (A’raf, 7/200; bkz. Fussilet, 41/36)

Şeytan, Allah’ı inkâr etmedi, inanıyordu. Ancak kibirlendi, asi oldu, sözünü dinlemedi.

Allah’ın düşmanı, rakibi, dengi de değil (haşa). O da Allah’ın yarattığı bir varlık. Bunu biliyor. Şeytan, insanın düşmanıdır. İnsanın en büyük düşmanı şeytandır. Allah, kullarına doğru ve yanlış yolu tanıtarak- denemek için- şeytana fırsat veriyor.

Şeytan, belli bir varlığın adı değil; cins isimdir. Arapça (ŞYT) kökünden öfkesinden yanıp tutuşan, işe yaramaz hale gelen veya (ŞTN) kökünden derin kuyu, uzak olan, uzaklaşan anlamına gelir. (Bkz. İsfehani, Müfredat) Allah’tan uzak olan demektir.

Kur’an’da şeytan ile ilgili ayetlere baktığımızda; şeytanı sadece ateşten yaratılmış olan, görünmez bir varlık olarak düşünmemek gerektiğini anlıyoruz. Allah’tan uzak olan ve insanları Allah’tan uzaklaştıran her ne varsa şeytandır. Tekil ve çoğul olarak Kur’an’da 88 yerde geçmesi, (Aynı anlamda kullanılan İblis’in de 11 yerde geçmesi) insan hayatında şeytanların ne kadar önemli bir rol oynadıklarını gösterir.

“Ve işte böylece, her nebi (ve ümmeti) için insan ve cin şeytanlarını düşman yaptık. Bunlar (insanları) aldatmak için birbirine süslü sözlerle vahyederler (telkinde bulunurlar, fısıldarlar, vesvese verirler). Rabbin dileseydi bunu yapamazlardı. Artık onları iftiraları ile baş başa bırak.” (Enam, 6/112)

Şeytan nerede taşlanır? Sadece Mina'da mı? Mina bir sembol. Orada art ada şeytanları taşlarken temsilen söz veriyoruz Yaratan’a. “Biz bundan sonra her zaman, her yerde şeytanın büyüğünü de, ortancasını da, küçüğünü de sürekli taşlayacağız, onlara uymayacağız.” diyoruz. Buna niyet ederek Rabbimizle ahitleşiyoruz Mina’da. Bu bilinçle atıyoruz taşları.

Şeytan her yerde taşlanır. Taşlanmalıdır. Çünkü şeytanlar her yerde var. Yollarda, çarşılarda, meydanlarda, evlerde, meclislerde… Radyoda, televizyonda, telefonda, bilgisayarda… Sahnelerde, kitaplarda, gazetelerde, dergilerde, sosyal medyada nice şeytan cırıt atıyor…

İnsanlar, sabahtan akşama (belki akşamdan sabaha) koşturup duruyor. Herkes baksın; Yusuf gibi yasaklardan mı kaçıyor, yoksa yasakların peşinden mi koşuyor? Birinde Allah memnun olacak, diğerinde şeytan sevinecek.

Şeytan nedir, kimdir?

Sizi ahlaksızlığa, kötülüğe, Allah’ın emrine muhalefet etmeye teşvik eden; kendi benliğiniz mi, şehvet mi, mal mı, makam mı, bir insan mı, toplum mu, medya mı, bir inanç, düşünce, felsefe, sistem, ideoloji veya diğer görünmez varlıklar mı; şeytan o işte!

Şeytan, insana dost görülen düşmandır. Şeytan, sinsidir, yalan vaatlerde bulunur, (Bkz.İbrahim, 14/22) korkutur, (Bkz. Al-i İmran, 3/175) iyilikçi görünür, (Bkz. A’raf, 7/20, 21) Allah ile aldatır, (Bkz. Fatır, 35/5, 6) şüphe verir, gurur verir, (Bkz.Nisa, 4/119, 120) bozguncudur, (Bkz.İsra, 17/53) ibadetten alı kor, (Bkz.Maide, 5/91) ibadeti gösteriş için yapmaya yöneltir, (Bkz.Nisa, 4/38) aldatmaktan başka bir şey vaat etmez, (Bkz.İsra, 17/64) insanı rezil ve perişan eder. (Bkz.Furkan, 25/29)

“Şeytan sizi fakirlikle korkutur ve size cimriliği telkin eder. Allah ise size katından bir mağfiret ve bir lütuf vaat eder. Allah’ın gücü, kuvveti, rahmeti, lütfu geniş, her şeyi kuşatan ve her şeyi bilendir.” (Bakara, 2/268; Nur, 24/21)

Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız

520. Sayı Nisan 2026